میلگرد بستر | جایگاه آن در ایمن سازی قبل از زلزله

زمان مطالعه : ۶ دقیقه

میلگرد بستر | جایگاه آن در ایمن سازی قبل از زلزله

استفاده از میلگرد بستر در آجر چینی و دیوار چینی، استفاده از المان کششی در داخل عضو فشاری می‌باشد. عضوهای فشاری در المان های سازه ای موجب افزایش مقاومت و استحکام سازه می‌شوند. دلیل استفاده از میلگرد بستر وابسته به این امر مهم است. در این نوشته ضمن آشنایی با میلگرد بستر با مزایا و نکات اجرایی آن آشنا می‌شوید.

انواع میلگرد بستر و ضوابط مربوط به آن

تصویر میلگرد بستر خرپایی و نردبانی

برای مسلح کردن بتن، در ساخت و سازها از میلگرد استفاده می‌شود، که در بازار در قطرهای 16 الی 33 میلی‌متری به فروش میرسد. میلگرد بستر نیز با هدف استحکام بخشی در المان ها به ویژه در المان‌های بتنی به کار برده می‌شود. 

ناحیه استفاده از میلگرد بستر، لایه‌های میانی دیوار می‌باشد؛ به این صورت که بعد از هر ردیف بلوک سیمانی یا سفالی، میلگردبستر گذاشته و با استفاده از ملات آن را چفت بلوک می‌کنند.

طبق تحقیقاتی که بعد از وقوع زلزله در مناطق آسیب دیده انجام شده است، بر این موضوع تایید دارد که بیشترین آسیب دیدگی و خسارت در دیوار سازه‌ها به علت سست بودن و مقاوم نبودن آن می‌باشد. استفاده از میلگردبستر آسیب دیدگی در هنگام زلزله را کاهش می‌دهد.

بنابراین نخسین مزیت میلگرد بستر استحکام در برابر زلزله است که موجب کمتر شدن خسارات جانی و مالی می‌شود. به عنوان دیگر مزیت‌های آن می‌توان به بیشتر کردن مقاومت برشی ناحیه‌ای که در آن استفاده شده اشاره کرد. هم‌چنین قابل استفاده در همه دیوارهای بنایی اعم از باربر و غیر باربر می‌باشد.

میلگرد بستر المانی از جنس فولاد است که با هدف افزایش ایمنی اعضای سازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. شکل ظاهری میلگردبستر همانند سیم مفتولی می‌باشد که در ضخامت 4 میلی‌متر و بیشتر عرضه می‌شود و در شکل خرپایی یا نردبانی قابل ساخت است. در زیر تعریف تئوریک بر طبق آیین نامه مقررات ملی (مبحث 8 مقررات ملی) آورده شده:

بند آیین نامه مبحث 8 مربوط به میلگرد بستر

میلگر بستر خرپایی قابل استفاده در دیوار و اعضای سازه‌ای، که مابین دو مفتول، سیم مفتولی به صورت هفت هشتی قرار می‌گیرد.

تصویر میلگرد بستر در شکل خرپایی

میلگرد بستر نردبانی قابل استفاده در دیوار و اعضای سازه‌ای که سیم مفتول به صورت مستقیم بین دو مفتول نصب می‌شود.

تصویر میلگرد بستر در شکل نردبانی

ترجیحا جنس میلگر بستر همانند میلگردهای متداول مصرفی در ساخت و سازها می‌باشد تا زنگ زدگی در آن رخ ندهد، چراکه عامل زنگ زدگی نه تنها باعث استحکام سازه و المان نیست بلکه سبب تخریب هرچه زودتر آن می‌باشد. نوع دیگری از میلگردبستر در پروژه‌‌های ساختمانی با نام کلاف فولاد، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

میلگرد بستر از لحاظ اجرایی کاربردی بسیار مهم دارد. در این حد که در دیوارهایی که دچار ترک شده، حتی ترک‌های نیمه عمیق، می‌توان با استفاده از میلگرد بستر، ترک را اصلاح کرد و باعث بهبود مقاومت عضو سازه شد.

نکات اجرای میلگرد بستر

  • میلگردبستر در هر یک از دو نوع نردبانی یا خرپایی باشد، در عرض دیوار قرار می‌گیرد و از طرفین حدود دو سانت کمتر از عرض واقعی دیوار می‌باشد تا ملات به طور کامل آن را پوشش دهد.
  • میلگرد باید به صورت یکپارچه در طول دیوار قرار بگیرد تا بتواند نیروی تنشی را به درستی در طول دیوار تحمل کند؛ به همین علت در صورت نیاز می‌توان از میلگرد بستر به صورت اورلپ استفاده کرد تا این یکپارچگی حفظ شود.

میله‌های جانبی میلگردبستر، برای پیوستگی بیشتر جهت انتقال تنش از یک قسمت به قسمت دیگر، هم‌پوشانی (اورلپ) می‌شود.

تصویر اتصال اورلپ بین دو میلگرد بستر

اتصال اورلپ بین دو میلگرد بستر که در اندازه حدودی 6 میلی متر اجرا می‌شود.

  • در نواحی گوشه، اگر المانی مثل پروفیل‌های فولادی، تیرآهن، میلگرد وجود داشت، توسط جوشکاری به آن عضو وصل گردد. هم‌چنین توسط گیره و قلاب به وادار متصل می‌شود.
  • در اجرای دیوارها بجای میلگردبستر می‌توان از توری پلی اتیلن (مش پلی اتیلن) به همراه ملات سیمانی استفاده کرد.
  • میلگرد بستر عمدتا به صورت افقی اجرا می‌شود اما در صورت نیاز امکان اجرا به صورت عمودی هم امکان پذیر است.
  • عموما قطر میلگرد مورد استفاده در میلگردهای بستر، 4 میلی‌متر است.
  • در صورتی که نیاز باشد میلگرد بستر به اسکلت فلزی نصب شود باید توسط جوش مقاومتی یا گیره و قلاب مناسب به وادار (وال پست) متصل شود.
  • در چهار طرف، بست متصل گردد. از پیچ و رول بولت نیز می‌توان استفاده کرد.
  • ملات روی بستر میلگرد باید حدود 2 سانتی متر بالای آن در لایه‌های هر رج قرار بگیرد.
تصویر ملات کشی روی میلگرد بستر

با اجرای میلگردبستر، استقامت برشی درون دیوار افزایش یافته و شکل گیری آن بهتر می‌شود؛ از ریزش خارج از صفحه آن جلوگیری شده و نیازی به تزریق دوغاب ندارد. از دیگر فواید آن می‌توان به اتصال دیوارهای دو لایه به هم، اتصال در دیوارهای متقاطع، تعبیه آن هم به شکل قائم و هم افقی در داخل دیوار اشاره کرد.هم چنین نیازی نیست ساخت دیوار تغییر داده شود.

تداخل میلگرد بستر با تاسیسات مکانیکی و برقی

در صورت تداخل میلگرد بستر با تاسیسات مکانیکی و برقی، در قسمتی از دیوار که لوله و سیم‌کشی عبور داده می‌شود، باید تغییراتی اعمال شود؛ در صورتی که قوطی کلید پریز و یا جعبه مینیاتوری روی دیوار باشد، روی ناحیه دیوار به وسیله چکش شیاری ایجاد کرده و چون لوله‌های تاسیسات برقی انعطاف پذیر است به راحتی از بین میلگردبستر عبور می‌دهیم؛ اما چون لوله ونت انعطاف پذیر نیست مجبور به ایجاد شیار در دیوار و میلگردبستر خواهیم بود و قسمت مد نظر از میلگردبستر بریده شده و انتقال لوله ها داخل دیوار اجرا می‌شود. در هر دو روش ذکر شده جاهای خالی با ملات یا دوغاب پر می‌شود.

هر آنچه گفته شد مزیت میلگرد بستر بود که دلیل بر غیر موجه بودن عدم استفاده از آن می‌باشد. با اجرای این روش می‌توان اطمینان حاصل کرد که مقاومت دیوار بیشتر شده و در زمان وقوع زلزله ایمن می‌باشد. این المان می‌تواند ترک ناشی از جمع شدگی و هم‌چنین تغییر شکل ناشی از تغییر دما و حرارت را کنترل کند.

نبشی کشی در دیوارها

میلگرد بستر گزینه مناسبی برای جایگزینی به‌جای نبشی کشی می‌باشد. روش نبشی کشی در ساختمان‌ها جهت جلوگیری از خرابی و خسارات ناشی از زلزله و سایر عوامل طبیعی اجرا می‌شود. نیروهای وارد شده به ساختمان و دیوارها توسط نبشی کشی به زمین انتقال میابد و موجب پایداری در دیوار و کل سازه می‌شود.

نبشی کشی در کارگاه ساختمانی به کمک وال پست در دیوار اجرا می‌شود و قابل اجرا در سازه‌های بتنی و فولادی می‌باشد. نبشی نوعی پروفیل فلزی است که در ابعاد و اندازه‌های متفاوتی تولید و به بازار عرضه می‌شود. نبشی در آسانسور نیز استفاده می‌شود که به صورت نبشی لقمه یا شاخه است؛ که محل اتصال ریل ها می‌باشد.

بخوانید: تفاوت نبشی و سپری و کاربرد‌های آن‌ها

وال پست چیست و تفاوت آن با میلگرد بستر

وال پست المانی از جنس فولاد است که به صورت عمودی و افقی در دیوارهای سازه اجرا می‌شود. انتقال نیروهای ناشی از باد و زلزله از دیوار به قاب سازه، وظیفه اصلی وال پست می‌باشد. طبق آیین نامه 2800 اجرای وال پست در دیوارها با طول بیش از 6 متر الزامی است.

به زبان ساده وال پست قابی چهارچوب است که نگهدارنده دیوار است. در کارگاه های ساختمانی وال پست را از قوطی و نبشی می‌سازند اما میلگرد بستر همان طور که از اسمش مشخص است از جنس میلگرد می‌باشد. وال پست نیز همانند میلگردبستر نقش موثری در برابر تخریب زلزله دارد.

تصویر وال پست در سازه بتن آرمه

میلگردبستر با یک لایه ملات به ضخامت حدود 2 سانتی متری اجرا می‌شود ولی روی سطح وال پست یا همان وادار با پشم سنگ ضد رطوبت پوشانده می‌شود و روی آن رابیتس یا یک لایه مش الیافی اجرا می‌شود تا از ترک خوردگی عضو جلوگیری لازم به عمل آید.

در دیوارهای بلوکی فاصله موجود بین وال پست‌ها با میلگردبستر مسلح می‌شود. وال پست عضوی است که در سازه ها نقش مهمی دارد و اجرای آن نباید همراه با ضعف باشد. وال پست و میلگرد بستر باید باهم در سازه اجرا شوند. عملکرد وال پست بدون میلگرد، باعث ریزش دیوار در هنگام زلزله و ایجاد خسارات مالی و جانی می‌شود.

نکته

با صرفه ترین روش نگهداری از دیوارهای سازه‌ای در برابر زلزله و عوامل طبیعی هم‌چنین مقاوم سازی آن، استفاده از میلگرد بستر می‌باشد.

بخوانید: وال پست و هدف از اجرای آن در صنعت ساختمان

جمع بندی

آنچه در این مقاله از عصرآهن گفته شد، پیرامون میلگرد بستر و نکات اجرایی آن می‌باشد. میلگرد بستر عضوی است که جهت افزایش مقاومت و استحکام المان‌ها در دو نوع نردبانی و خرپایی به کار برده می‌شود. بیشترین کاربرد آن در دیوارهای بنایی به ویژه دیوارهای ساخته شده با بلوک سیمانی و سفالی است. اهمیت این المان در کم کردن خسارات ناشی از زلزله قابل توجه می‌باشد که طبق آیین نامه در تمام دیوارهای سازه باید اجرا گردد. در طول مقاله راجب این امر مهم و مهار دیوار در برابر آسیب زلزله نوشته شده است.

در صورت تمایل می‌توانید با مشاورین ما در عصرآهن در خصوص خرید میلگرد با شماره 04133250280 در تماس باشید. مشاورین ما در زمینه خرد آهن و فولاد راهنمای شما خواهند بود.

۰۰

ارسال دیدگاه