خرداد ماه ۱۴۰۵ را میتوان یکی از پیچیدهترین و پرچالشترین دورههای بازار آهنآلات و صنعت فولاد در یک سال اخیر دانست. در این ماه، علاوه بر عوامل سنتی اثرگذار بر بازار مانند عرضه و تقاضا، مجموعهای از متغیرهای سیاسی، ارزی، انرژی و صادراتی نیز نقش مهمی در روند قیمتها ایفا کردند. از سوی دیگر، ادامه رکود در بخش ساختوساز و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان باعث شد تقاضا در بازار همچنان ضعیف باقی بماند.
از یک سو، انتشار اخبار مربوط به احتمال دستیابی ایران و آمریکا به توافق سیاسی، موجب تعدیل انتظارات تورمی و افزایش احتیاط در معاملات شد. از سوی دیگر، تداوم رکود در بخش ساختوساز، محدودیت نقدینگی در بازار و نگرانیها درباره تأمین انرژی واحدهای فولادی، فضای تصمیمگیری را برای مصرفکنندگان دشوارتر کرد. در گزارش ماهانه آهنآلات در خرداد ۱۴۰۵، مهمترین اتفاقات این ماه و روند تغییر قیمت محصولات فولادی را بررسی خواهیم کرد.
خرداد ۱۴۰۵؛ تقابل واقعیتهای اقتصادی و انتظارات سیاسی
بازار آهن و فولاد در خردادماه بیش از آنکه تحت تأثیر متغیرهای سنتی قرار داشته باشد، از تغییر فضای ذهنی فعالان اقتصادی اثر پذیرفت. انتشار اخبار و گمانهزنیها درباره تحولات سیاسی و احتمال بهبود روابط بینالمللی، موجب شد بخشی از انتظارات تورمی که در ماههای گذشته محرک اصلی رشد قیمتها بود، تا حدی تعدیل شود. این موضوع بهویژه در رفتار خریداران بازار بهوضوح قابل مشاهده بود.
با کاهش هیجان خرید و افزایش احتمال افت نرخ ارز، بسیاری از مصرفکنندگان و معاملهگران ترجیح دادند تصمیمات خرید خود را به تعویق بیندازند. در نتیجه، حجم معاملات در بخش قابل توجهی از بازار کاهش یافت و فضای احتیاط بر دادوستدها حاکم شد. این شرایط در حالی شکل گرفت که تقاضای واقعی ناشی از پروژههای ساختمانی و عمرانی نیز همچنان در سطوح پایینی قرار داشت و نتوانست محرکی برای رونق بازار باشد.
با وجود کاهش قیمتها در اغلب محصولات فولادی، بازار وارد فاز ریزش شدید نشد. تولیدکنندگان همچنان با چالشهایی مانند افزایش هزینههای تولید، رشد هزینههای لجستیک، محدودیتهای نقدینگی و نگرانی درباره تأمین انرژی در ماههای گرم سال مواجه بودند. همین عوامل باعث شد عرضهکنندگان در برابر کاهشهای گسترده مقاومت کنند و روند اصلاح قیمتها بهصورت تدریجی و کنترلشده پیش برود.
در کنار عوامل داخلی، شرایط بازارهای جهانی نیز چشمانداز مثبتی برای صنعت فولاد ترسیم نمیکرد. ضعف تقاضا در برخی بازارهای بینالمللی، نوسانات قیمت مواد اولیه و کاهش جذابیت صادرات در برخی مقاصد، موجب شد فولادسازان داخلی از سمت بازارهای خارجی نیز با محدودیتهایی روبهرو شوند. به این ترتیب، بازار فولاد در خردادماه در نقطه تلاقی دو جریان قرار گرفت؛ از یک سو انتظارات ناشی از تحولات سیاسی و از سوی دیگر واقعیتهای اقتصادی که همچنان بر روند معاملات و قیمتگذاری سایه انداخته بودند.
مسیر نزولی قیمت مقاطع فولادی طویل در بازار کم رمق
بازار مقاطع فولادی طویل در خرداد ۱۴۰۵ تحت تأثیر کاهش تقاضا و افت انتظارات تورمی، روندی نزولی را تجربه کرد. میلگرد، تیرآهن و سایر محصولات ساختمانی در بیشتر روزهای ماه با تعدیل قیمت مواجه شدند و بسیاری از تولیدکنندگان و توزیعکنندگان برای حفظ جریان فروش، ناچار به بازنگری در نرخهای پیشنهادی خود شدند.
در این میان، میلگرد بهعنوان یکی از مهمترین شاخصهای بازار فولاد، بیشترین تأثیر را از فضای انتظاری حاکم بر اقتصاد پذیرفت. کاهش تمایل خریداران به انجام معاملات عمده و انتظار برای افت بیشتر قیمت میلگرد امروز، باعث شد حجم معاملات در بازار آزاد کاهش یابد و نرخها بهتدریج در مسیر اصلاح قرار گیرند. این روند تنها به چند کارخانه یا برند خاص محدود نبود و بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان با فشار نزولی قیمتها روبهرو شدند.
بازار تیرآهن نیز شرایط مشابهی را پشت سر گذاشت. اگرچه کاهش قیمت این محصول در برخی مقاطع محسوس بود، اما افت نرخها نتوانست رونق قابل توجهی در معاملات ایجاد کند. بسیاری از پروژههای عمرانی و ساختمانی به دلیل محدودیت منابع مالی یا ابهام در شرایط اقتصادی، همچنان با احتیاط عمل کردند و همین موضوع مانع از بازگشت تقاضا به بازار شد.
سایر مقاطع طویل از جمله نبشی آهن، ناودانی و سپری نیز از این وضعیت مستثنی نبودند. کاهش فعالیت در بخش ساختوساز، افت سرمایهگذاری در پروژههای جدید و محدودیت نقدینگی در میان مصرفکنندگان نهایی، موجب شد بازار این محصولات نیز در فضایی آرام و کمتحرک دنبال شود.
واکنش سریع بازار ورق و پروفیل به تحولات جدید
ورق و پروفیل از جمله محصولاتی بود که در خردادماه سریعتر از سایر حوزهها به تغییر شرایط اقتصادی و انتظارات فعالان بازار واکنش نشان داد. کاهش نگرانیها نسبت به رشد نرخ ارز و افزایش احتمال ثبات در فضای اقتصادی، باعث شد روند صعودی ماههای گذشته متوقف شود و قیمت ورق سیاه وارد مسیر اصلاح شود.
بازار ورق که طی ماههای اخیر تحت تأثیر محدودیتهای عرضه، نوسانات ارزی و افزایش هزینههای تولید با رشد قیمت همراه بود، در خردادماه با کاهش تقاضا و افت حجم معاملات مواجه شد. بسیاری از خریداران صنعتی و تجاری ترجیح دادند خریدهای خود را به تعویق بیندازند و منتظر مشخص شدن جهت حرکت بازار بمانند. این موضوع موجب شد فشار فروش در بازار افزایش یافته و نرخها در اغلب ضخامتها و برندها روندی نزولی پیدا کنند.
علاوه بر کاهش تقاضا، بهبود شرایط عرضه نیز در تعدیل قیمت روز ورق نقش داشت. افزایش دسترسی به محصولات در بازار داخلی و کاهش نگرانیها درباره کمبود کالا، باعث شد فاصله میان عرضه و تقاضا متعادلتر شود. در نتیجه، بازار ورق نسبت به ماههای قبل از التهاب فاصله گرفت و به سمت ثبات نسبی حرکت کرد.
| ۳ خرداد | ۱۰ خرداد | ۱۷ خرداد | ۲۴ خرداد | ۳۱ خرداد | |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۰۳,۶۰۰ | ۱۰۰,۹۰۰ | ۱۰۰,۹۰۰ | ۱۰۰,۹۰۰ | ۱۰۰,۹۰۰ | کاویان |
| ۱۱۱,۰۰۰ | ۱۰۰,۹۰۰ | ۱۰۶,۳۰۰ | ۱۰۲,۲۰۰ | ۱۰۳,۱۸۰ | فولاد مبارکه |
| ۱۰۱,۰۰۰ | ۹۷,۲۰۰ | ۱۰۱,۳۰۰ | ۹۸,۶۰۰ | ۹۳,۶۴۰ | اکسین اهواز |
این تغییرات بهسرعت به بازار پروفیل نیز منتقل شد. بازار پروفیل وابستگی مستقیمی به قیمت ورق دارد. کاهش نرخ مواد اولیه موجب شد تولیدکنندگان پروفیل نیز قیمتهای خود را تعدیل کنند و بازار این محصول در مسیر نزولی قرار گیرد. با این حال، افت قیمتها نتوانست به افزایش قابل توجه معاملات منجر شود، زیرا بخش عمده مصرفکنندگان همچنان با محدودیت نقدینگی و ابهام نسبت به آینده بازار مواجه بودند.
بورس کالا و بازار آزاد؛ دو روایت متفاوت از معاملات فولادی
معاملات فولاد در خردادماه نشان داد بورس کالا و بازار آزاد شرایط یکسانی را تجربه نکردند. در حالی که بازار آزاد تحت تأثیر رکود ساختوساز، کاهش تقاضا و افت قیمتها با کاهش حجم معاملات مواجه بود، برخی بخشهای زنجیره فولاد در بورس کالا همچنان از تقاضای قابل قبولی برخوردار بودند.
در بخش مواد اولیه و محصولات میانی، معاملات نسبتاً پررونقتر دنبال شد که بیانگر تداوم فعالیت واحدهای تولیدی و نیاز آنها به تأمین مواد اولیه بود. اما در بازار مقاطع ساختمانی، خریداران عمدتاً با هدف تأمین نیازهای ضروری وارد معاملات شدند و حجم خریدها همچنان پایین باقی ماند.
این تفاوت نشان میدهد رکود فعلی بهطور یکسان تمام زنجیره فولاد را دربر نگرفته است. در حالی که بخشهای بالادستی همچنان فعال هستند، بازار مصرف نهایی و محصولات ساختمانی بیشترین فشار ناشی از کاهش تقاضا و ابهامات اقتصادی را تحمل میکنند. به همین دلیل، فعالان بازار در انتظار مشخص شدن وضعیت تقاضا، انرژی و چشمانداز اقتصادی در ماههای آینده هستند.
