وزن نبشی از جمله معیارهای تعیینکنندهای است که هنگام خرید این مقطع فولادی باید در نظر گرفته شود. این پارامتر نهتنها بر قیمت نبشی اثر مستقیم دارد، بلکه معیاری برای سنجش میزان انطباق محصول با استانداردهای تولید و کیفیت ساخت آن نیز محسوب میشود. بررسی وزن در سایزهای مختلف به شما نشان میدهد هر مقطع تا چه اندازه توان تحمل بار و کارایی مورد انتظار را دارد و آیا مشخصات واقعی آن با مقادیر مرجع همخوانی دارد یا خیر. به همین دلیل آشنایی با جدول وزن نبشی و روشهای محاسبه آن، یک ضرورت برای فعالان حوزه ساختمان و صنعت به شمار میرود. در ادامه این مطلب از عصرآهن با جزئیات کامل وزن نبشی، نحوه محاسبه و نقش آن در تعیین قیمت آشنا میشوید.
جدول وزن نبشی
نبشی یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی است که معمولاً در دو نوع بال مساوی و بال نامساوی تولید میشود و شناخت وزن آن نقش مهمی در انتخاب صحیح و برآورد دقیق مصالح دارد. وزن نبشی بر اساس طول بالها، ضخامت و طول شاخه تعیین میشود. استفاده از جدول وزن نبشی سادهترین و سریعترین راه برای دستیابی به این مقدار محسوب میشود. این مقطع که در نقشههای اجرایی با نماد L شناخته میشود، به دلیل ساختار عمود برهم بالها در بخشهای مختلف سازه به کار میرود و هر تغییر در ابعاد آن، وزن و در نتیجه قیمت نهایی را تحت تأثیر قرار میدهد.
در ادامه میتوانید جدول وزن نبشی بال مساوی در سایزهای مختلف بر اساس شاخه ۱۲ متری را مشاهده کنید. به دلیل تنوع ابعاد نبشیهای نامساوی و برش سفارشی آنها در اغلب موارد، جدول وزن برای این نوع نبشی ارائه نشده است.
نبشی ۳ (۳۰*۳۰): ۳ میل (۱۶.۳۲ کیلوگرم) / ۴ میل (۲۱.۳۶ کیلوگرم)
نبشی ۴ (۴۰*۴۰): ۴ میل (۲۹.۰۴ کیلوگرم) / ۵ میل (۳۵.۶۴ کیلوگرم)
نبشی ۵ (۵۰*۵۰): ۴ میل (۳۶.۷۲ کیلوگرم) / ۵ میل (۴۵.۲۴ کیلوگرم) / ۶ میل (۵۳.۶۴ کیلوگرم)
نبشی ۶ (۶۰*۶۰): ۵ میل (۵۴.۸۴ کیلوگرم) / ۶ میل (۶۵.۰۴ کیلوگرم) / ۸ میل (۸۵.۰۸ کیلوگرم)
نبشی ۷ (۷۰*۷۰): ۶ میل (۷۶.۵۶ کیلوگرم) / ۷ میل (۸۸.۵۶ کیلوگرم)
نبشی ۸ (۸۰*۸۰): ۸ میل (۱۱۵.۵۶ کیلوگرم) / ۱۰ میل (۱۴۲.۸ کیلوگرم)
نبشی ۹ (۹۰* ۹۰): ۷ میل (۱۱۵.۳۲ کیلوگرم) / ۸ میل (۱۳۰.۸ کیلوگرم) / ۹ میل (۱۴۶.۴ کیلوگرم) / ۱۰ میل (۱۶۰.۸ کیلوگرم)
نبشی ۱۰ (۱۰۰*۱۰۰): ۸ میل (۱۴۶.۴ کیلوگرم) / ۱۰ میل (۱۸۰ کیلوگرم) / ۱۲ میل (۲۱۳.۶ کیلوگرم)
وزن سایزهای مختلف نبشی
وزن نبشی با توجه به سایز بالها و ضخامت آن تعیین میشود و هرچه ابعاد مقطع بزرگتر و ضخامت بیشتر باشد، وزن هر شاخه نیز افزایش پیدا میکند. آگاهی از وزن سایزهای مختلف نبشی به خریداران و مجریان پروژه کمک میکند تا در زمان برآورد مصالح، محاسبه هزینه حمل و همچنین تخمین قیمت نهایی، تصمیمگیری دقیقتری داشته باشند. در ادامه، به بررسی وزن سایزهای مختلف نبشی خواهیم پرداخت.
وزن نبشی ۳
نبشی سایز ۳ با ابعاد ۳۰×۳۰ میلیمتر و در ضخامتهای ۳ و ۴ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری این نبشی در ضخامت ۳ و ۴ میلیمتر به ترتیب حدود ۸.۱۶ و ۱۰.۶۸ کیلوگرم است. نبشی سایز ۳ معمولاً در پروژههای سبک و اتصالات کوچک کاربرد دارد.
وزن نبشی ۴
نبشی ۴ با ابعاد ۴۰×۴۰ میلیمتر و در ضخامتهای ۴ و ۵ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۴ با ضخامت ۴ میلیمتر ۱۴.۵۲ کیلوگرم و با ضخامت ۵ میلیمتر ۱۷.۸۲ کیلوگرم است. این سایز تعادل مناسبی بین استحکام و وزن ایجاد کرده و در سازههای نیمهسبک استفاده میشود.
وزن نبشی ۵
نبشی سایز ۵ در ابعاد ۵۰×۵۰ میلیمتر و در ضخامتهای ۴، ۵ و ۶ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۵ در ضخامتهای ۴، ۵ و ۶ به ترتیب ۱۸.۳۶، ۲۲.۶۲ و ۲۶.۸۲ کیلوگرم وزن دارد. این نبشی به دلیل استحکام بیشتر نسبت به سایزهای کوچکتر، برای سازههای نیمهسنگین و فریمهای فلزی کاربرد دارد.
وزن نبشی ۶
نبشی ۶ با ابعاد ۶۰×۶۰ میلیمتر و در ضخامتهای ۵، ۶ و ۸ میلیمتر عرضه میشود. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۶ در ضخامتهای ۵، ۶ و ۸ میلیمتر به ترتیب حدود ۲۷.۴۲، ۳۲.۵۴ و ۴۲.۵۴ کیلوگرم وزن دارد. این سایز در ساخت اسکلتهای فلزی و اتصالات صنعتی نیمهسنگین کاربرد زیادی دارد.
وزن نبشی ۷
نبشی ۷ با ابعاد ۷۰×۷۰ میلیمتر در ضخامتهای ۶ و ۷ میلیمتر موجود است. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۷ در ضخامت ۶ و ۷ میلیمتر حدود ۳۸.۲۸ و ۴۴.۲۸ کیلوگرم است. این سایز برای پروژههای صنعتی سبک و سازههای با بار متوسط مناسب است.
وزن نبشی ۸
نبشی ۸ با ابعاد ۸۰×۸۰ میلیمتر در ضخامت ۸ و ۱۰ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری این نبشی در ضخامتهای ۸ و ۱۰ میلیمتر به ترتیب برابر با ۵۷.۷۸ و ۷۱.۴ کیلوگرم است. این نبشی برای سازههای سنگینتر و پروژههای صنعتی با نیاز به استحکام بالا کاربرد دارد.
وزن نبشی ۹
نبشی ۹ با ابعاد ۹۰×۹۰ میلیمتر در ضخامتهای ۷، ۸، ۹ و ۱۰ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۹ در ضخامتهای ۷، ۸، ۹ و ۱۰ به ترتیب برابر با ۵۷.۶۶، ۶۵.۴، ۷۳.۲ و ۸۰.۴ کیلوگرم است. این سایز برای سازههای صنعتی و پروژههای با بارگذاری سنگین بسیار مناسب است.
وزن نبشی ۱۰
نبشی ۱۰ با ابعاد ۱۰۰×۱۰۰ میلیمتر در ضخامتهای ۸، ۱۰ و ۱۲ میلیمتر تولید میشود. وزن هر شاخه ۶ متری نبشی ۱۰ در ضخامتهای ۸، ۱۰ و ۱۲ میلیمتر به ترتیب برابر با ۷۳.۲، ۹۰ و ۱۰۶.۸ کیلوگرم است. این نبشی به دلیل ابعاد بزرگ و وزن بالا در پروژههای سنگین، پلها، اسکلتهای فلزی بزرگ و تجهیزات صنعتی کاربرد گسترده دارد.
نحوه محاسبه وزن نبشی
با توجه به استفاده گسترده نبشی در پروژههای ساختمانی و صنعتی، اطلاع از وزن دقیق آن برای برآورد هزینه، حملونقل و طراحی سازه اهمیت زیادی دارد. نبشیها در دو نوع بال مساوی و بال نامساوی تولید میشوند و همین تفاوت در ابعاد باعث میشود روش محاسبه وزن آنها نیز کمی متفاوت باشد. در نقشههای فنی معمولاً بعد از حرف L اندازه بالها نوشته میشود که مبنای محاسبات قرار میگیرد.
برای بهدست آوردن وزن نبشی، سادهترین و رایجترین روش استفاده از وزن واحد طول است. در این روش کافی است وزن یک متر نبشی را از جدول استاندارد (مانند جدول اشتال) بر اساس سایز و ضخامت پیدا کرده و در طول شاخه ضرب کنید. فرمول کلی محاسبه وزن نبشی:
فرمول محاسبه وزن نبشی بال مساوی
برای محاسبه وزن نبشی بال مساوی لازم است ابعاد مقطع و طول شاخه را در چگالی فولاد در نظر بگیرید. از آنجا که این نوع نبشی دو بال هماندازه دارد، مساحت مقطع آن از حاصلضرب مجموع عرض دو بال در ضخامت بهدست میآید و سپس با طول شاخه ضرب میشود تا حجم کل مشخص گردد. در نهایت با ضرب حجم در چگالی فولاد (۷.۸۵ گرم بر سانتیمتر مکعب) وزن نبشی محاسبه میشود. بهصورت خلاصه میتوان نوشت:
فرمول محاسبه وزن نبشی بال نامساوی
برای محاسبه وزن نبشی بال نامساوی لازم است ابعاد مقطع و طول شاخه را در نظر بگیرید. از آنجا که این نوع نبشی دارای دو بال با اندازههای متفاوت است، در فرمول وزن، مجموع طول دو بال بههمراه ضخامت و طول شاخه لحاظ میشود. همچنین چگالی فولاد که بهطور معمول برابر با ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب در نظر گرفته میشود، نقش ثابت محاسبات را دارد.
فرمول محاسبه به این صورت است که ابتدا طول دو بال نبشی را با هم جمع میکنیم، سپس حاصل را در ضخامت و طول شاخه ضرب میکنیم و در نهایت با در نظر گرفتن چگالی فولاد، وزن یک شاخه نبشی به دست میآید.
اهمیت اطلاع از مقدار دقیق وزن نبشی در هنگام خرید
دانستن وزن دقیق نبشی در زمان خرید، یکی از مهمترین نکاتی است که میتواند از بروز اختلاف در محاسبات مالی و اجرایی پروژه جلوگیری کند. از آنجایی که قیمت نبشی بر اساس وزن تعیین میشود، هرگونه مغایرت بین وزن واقعی و وزن اعلامشده میتواند باعث افزایش هزینهها یا حتی کمبود مصالح در حین اجرا شود. علاوه بر این، اطلاع از وزن دقیق به شما کمک میکند تا هزینه حملونقل، ظرفیت بارگیری، تعداد شاخههای موردنیاز و وزن کل سازه را بهدرستی برآورد کنید. این موضوع در پروژههای بزرگ که حجم مصرف نبشی بالا است اهمیت دوچندان پیدا میکند. همچنین با بررسی وزن استاندارد میتوان از اصالت و کیفیت محصول نیز اطمینان حاصل کرد؛ چراکه نبشیهای تولیدشده بر اساس استاندارد، وزن مشخص و ثابتی دارند و هرگونه کاهش وزن غیرعادی میتواند نشاندهنده پایین بودن کیفیت یا ضخامت واقعی مقطع باشد.
وزن نبشی چه رابطه ای با قیمت نبشی دارد؟
قیمت نبشی بهطور مستقیم بر اساس وزن آن محاسبه میشود، به همین دلیل هرچه وزن یک شاخه یا یک بندیل بیشتر باشد، هزینه نهایی خرید نیز افزایش پیدا میکند. در بازار آهن، نرخ نبشی معمولاً بهصورت قیمت هر کیلوگرم اعلام میشود؛ بنابراین وزن دقیق مقطع مشخص میکند که برای هر شاخه چه مبلغی پرداخت خواهید کرد. عواملی مانند سایز بالها، ضخامت و طول شاخه باعث تغییر وزن شده و در نتیجه قیمت نهایی را تحت تأثیر قرار میدهند.