ورود به حساب کاربری

33250280

با ما در تماس باشید

041

دسته ها



نحوه ساخت و اجرای فونداسیون های بتنی

۲۸ مهر

like-icon

12

comment-icon

3

timer-icon

زمان مورد نیاز برای مطالعه : 11 دقیقه

نحوه ساخت و اجرای فونداسیون های بتنی

امروزه توصیه می شود که فونداسیون کلیه ی ساختمان ها را با بتن مسلح بسازند، به خصوص در مناطق زلزله خیزی نظیر شهرهای جنوب خراسان، دامنه های سلسله جبال البرز، قزوین و حتی برای ساختمان سبک و یک طبقه نیز فونداسیون های بتنی از نوع نواری آن بسیار مناسب خواهد بود. زاویه ی پخش بار در فونداسیون های بتنی بین 30 تا 45 درجه می باشد. لذا می توان این گونه فونداسیون ها را پلکانی یا به صورت هرم ناقص (سومل) ساخت و در مصرف اضافی بتن صرفه جویی نمود.

سازه بتنی چیست؟

سازه های بتنی

سازه بتنی سازه‌ای است که در ساخت آن از بتن یا به طور معمول بتن آرمه (سیمان، شن، ماسه و فولاد به صورت میلگرد ساده یا آجدار) استفاده شده باشد. در صورت استفاده از بتن آرمه در قسمت ستون‌ها و شاه تیر‌ها و پی در ساختمان ، آن ساختمان یک سازه بتنی محسوب می‌شود.

مزایای سازه‌های بتنی

1.    ماده اصلی بتن که شن و ماسه می‌باشد ارزان و قابل دسترسی است.
2.    سازه‌های بتنی که مطابق با اصول آیین نامه‌ ای طراحی و اجرا شده اند، در مقابل شرایط محیطی سخت، مقاومتر از سازه‌های ساخته شده با مصالح دیگر هستند.
3.    به علت قابلیت شکل پذیری بالای بتن، امکان ساخت انواع سازه‌های بتنی نظیر پل، ستون و … به اشکال مختلف میسر است.
4.    سازه‌های بتنی در مقابل حرارت زیاد ناشی از آتش سوزی بسیار مقاوم اند. آزمایشات نشان داده اند که در صورت ایجاد حرارتی معادل ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد برای یک نمونه بتن آرمه، حداقل یک ساعت طول می‌کشد تا دمای فولاد داخل بتن، که با یک لایه بتنی با ضخامت 2.5 سانتی متر پوشیده شده است، به ۵۰۰ درجه سانتی گراد برسد.

میلگرد و کاربرد آن در بتن

میلگرد در بتن دارای اهمیت بسیار زیادی است. میلگرد (تقویت کننده نوار) یک نوار فولادی یا  شبکه سیم‎های فولادی است که به عنوان یک دستگاه کشش در بتن مسلح و سازه‎های تقویت شده بنایی برای تقویت و نگهداری بتن در فشار استفاده می‎شود و به‎ طور‎کلی به عنوان فولاد تقویت‎ کننده شناخته می‎شود.
بتن تحت فشرده ‎سازی قوی است، اما دارای استحکام کششی ضعیفی می‎باشد که میلگرد به طور قابل توجهی مقاومت کششی ساختار آن را افزایش می‎دهد. سطح  میلگرد به گونه‎ ای است که به راحتی با بتن درگیر می‎شود. 
شایع ترین نوع میلگرد، فولاد کربنی است که معمولا شامل میله ‎های گرم نورد تغییر شکل یافته می‎باشد. 
دیگر انواع قابل دسترس شامل فولاد ضد ‎زنگ و بخش‎های کامپوزیت ساخته شده از فیبر شیشه‎ ای، فیبر کربن یا فیبر بازالت است. این نوع متناوب معمولآ گران‎ تر یا دارای خواص مکانیکی کمتری می باشند و در نتیجه اغلب در ساخت و سازهای ویژه‎ای استفاده می‎شود که ویژگی‎های فیزیکی آن‎ها نیاز به عملکرد خاصی را فراهم می‎کند که فولاد کربن آن را فراهم نمی‎کند. در عمل، هر ماده‎ ای با استحکام کششی کافی که به طور قابل توجهی با بتن سازگار باشد، می‎تواند بطور بالقوه برای تقویت بتن مورد استفاده قرار گیرد، به عنوان مثال بامبو در مناطقی که فولاد در دسترس نیست می‎تواند جایگزینی مناسب باشد. فولاد و بتن دارای ضریب مشابهی از انبساط حرارتی هستند بنابراین یک عضو ساختاری بتن مسلح شده با میلگرد حداقل تغییرات دما را تجربه خواهد کرد. به علت استقبال زیادی که از میلگرد می‎شود خرید میلگرد اقساطی متداول است.

انواع اشکال میلگرد در بتن

خاموت : جلوگیری از بیرون زدگی آرماتورهای طولی در اثر کمانش و تحمل نیروهای برشی و جلوگیری از گسترش ترک‌.
سنجاقی : تقویت مقاومت برشی خاموت‌ها و اتصال کامل بین میلگردهای طولی و خاموت.
خرک : قرار دادن دو شبکه‌ی متوالی افقی با فاصله‌ی معین در داخل قالب (‌در بتن ریزی‌های کف و فونداسیون‌)
رکابی : در امتداد نگه‎داشتن آرماتورهای طولی یا عمودی در بتن ریزی دیوارها و دال‌ها (‌به شکل حرف u) یا بین دو سفره آرماتور (شبکه مش‌بندی).
ادکا : تحمل لنگرهای منفی در تکیه‌گاه‌ های تیر و برای تحمل نیروهای برشی.

قسمتهای مختلف ساختمان بتنی

1.     پی و فنداسیون
2.     ستون
3.     تیر
4.    تیرهای فرعی (تیرچه ها)
5.     پله
6.     دیوار برشی
7.    سقف

مراحل اجرای ساختمان بتنی

نقشه برداری

گودبرداری

مشخص کردن محل فونداسیون

آرماتور بندی

قالب بندی

ساختن بتن

بتن ریزی

اجرای فونداسیون، ستون ها، تیرها و سقف به ترتیبی که بیان شد.

در شروع هر پروژه ساختمانی باید ابتدا بازدید از محل ساخت و آزمایش خاک برای محاسبه این نکته که خاک منطقه چقدر توانایی تحمل بار دارد و موقعیت منطقه از لحاظ زلزله را انجام داد.

اجرا و پیاده سازی فونداسیون 

فرض كنید یك پروژه اسكلت بتنی را بخواهیم به اجرا در آوریم، مراحل اولیه اجرایی شامل ساخت پی مناسب است كه در كلیه پروژه ها تقریبآ یكسان اجرا می شود، اما قبل از شرح مختصر مراحل ساخت پی، باید توجه داشت که ابتدا نقشه فونداسیون را روی زمین پیاده كرد. همچنین برای پیاده كردن دقیق آن بایستی جزییات لازم در نقشه مشخص شده باشد. 

نقشه برداری

نقشه برداری

نقشه برداری مرحله بسیار مهمی در ساخت یک سازه ساختمانی محسوب می شود.  اگر نقشه برداری سازه به درستی انجام نگیرد ممکن است حتی در شرایطی مجبور به تخریب ساختمان شوید. بعد از انجام نقشه برداری مختصات بدست آمده باید روی کاغذ و یا توسط نرم افزارها در کامپیوتر پیاده سازی شود. با نقشه برداری در واقع محل دقیق اعضای مختلف ساختمان مانند فونداسیون و ستون ها بر روی زمین مشخص می شود.

گودبرداری

گد برداری

بعد از مشخص شدن مکان دقیق اجزای ساختمان و تهیه نقشه اجرایی می توان اجرای اسکلت بتنی را آغاز نمود. برای اجرای فونداسیون که اولین مرحله از کار است باید در ابتدا گودبرداری انجام گیرد. گود برداری ساختمان یا توجه به نقشه اجرایی تهیه شده و تعداد طبقاتی که برای سازه در نظر گرفته شده است با طول و عرض مشخص صورت می گیرد. بایستی اجرای گود برداری و فونداسیون، توسط یک پیمانکار مجرب و با حضور مهندس ناظر انجام داد زیرا این مرحله بسیار حساس و دقیق می باشد.
بعد از انجام گودبرداری، فضای اجرای فونداسیون باید مقاوم سازی شود. تشخیص اینکه برای زمین شما از چه روش مقاوم سازی باید استفاده شود با مهندس سازه است. عمل مقاوم سازی به منظور اطمینان یافتن از استحکام زمین ساخت و ساز انجام می گیرد.
اولین گام برای اجرای فونداسیون ساختمان بتنی بعد از انجام گودبرداری زمین، اجرای بتن مگر است. بتن مگر به منظور مقاوم سازی سطحی و همچنین تراز کردن سطح فونداسیون اجرا می باشد. در واقع بتن مگر نوعی بتن با سیمان پایین است. اجرای این مرحله در بهبود اجرای مراحل بعدی دارای اهمیت است پس باید به درستی انجام گیرد.

آرماتوربندی

آرماتور بندی

بعد از اجرای بتن مگر نحوه اجرای ساختمانهای بتنی به این صورت است که باید آرماتوربندی فونداسیون انجام گیرد. بسته به تعداد طبقات ساختمان، میلگردهای مورد استفاده در آرماتوربندی ساختمان بتنی از نظر حجم و قطر تعیین می شوند. هر چه تعداد طبقات یک ساختمان بیشتر باشد تراکم میلگردهای مصرفی در فونداسیون و همچنین قطر آنها بیشتر خواهد شد. آرماتوربندی از حساترین و با دقت ترین قسمتهای ساختمان بتنی می‎باشد زیرا کلیه نیروهای کششی در ساختمان بوسیله میلگردها تحمل می‎شود. بدین لحاظ دراجرای آرماتوربندی ساختمانهای بتنی باید نهایت دقت به عمل آید. آرماتورهایی تا قطر 12 میلی متر را می‎توان با دست خم نمود ولی آرماتورهای بزرگتر از 12 میلمتر بهتر است با دستگاه مکانیکی مجهز به فلکه خم شود قطر فلکه خم، متناسب با قطر آرماتور بوده و باید به وسیله مهندس محاسبه گر و مهندسی کارگاه تعیین گردد.

قالب بندی

قالب بندی

بعد از انجام آرماتوربندی نوبت به قالب بندی فونداسیون می رسد. قالب بندی به منظور شکل دادن به بتن و حفظ کیفیت و استحکام آن انجام می شود. استفاده از قالب های فلزی و یا چوبی در این مرحله مرسوم است. در قدم آخر بتن ریزی فونداسیون انجام می¬گیرد. قبل از اجرای بتن ریزی باید از صحیح بسته شدن قالب ها و نبود فاصله بین آنها اطمینان یافت. فضای قالب ها باید کاملا و به طور یکسان از بتن پر شود. برای درست انجام شدن این کار از ویبره کمک می گیرند.
قالبهایی که برای بتن ساخته می‎شوند اغلب چوبی بوده ولی برای کارهای سری ‎سازی از قالبهای فلزی نیز استفاده می‎شود.
قالبها وداربست های زیر آن علاوه بر شکل دادن به بتن وزن آن را نیز تا زمان سخت شدن تحمل می‎نمایند. بر این اساس اگر دراجرای آن دقت کافی نشود ممکن است در موقع بتن‎ریزی واژگون شده و موجب خسارت شود. در ساختمانهای بزرگ برای قالب‎بندی نیز باید محاسبه انجام گرفته و نقشه اجرایی تهیه گردد ولی درساختمانهای کوچک به علت کمی حجم بتن احتیاج به محاسبه وتهیه نقشه برای قالب بندی وداربست آن ندارد.
شکل قطعات بتنی با اندازه آنها که باید ریخته شود باید به وسیله قالب تهیه شود. تخته و چوبی که برای قالب‎بندی مصرف می‎شود باید کاملآ خشک بوده و در برابر رطوبت تغییر شکل ندهد زیرا تغییر شکل قالب موجب تغییر شکل بتن گشته و در شکل تیرها و ستونها موثر می‎باشد. در ایران معمولآ ‌ از تخته‎ای که به نام چوب روسی معروف می‎باشد برای قالب‎بندی استفاده می‎نمایند. 
درساختمانهای کوچک معمولآ برای قالب‎بندی پی‎ها از آجر استفاده می‎کنند. بدین طریق که بعد از خاکبرداری و تعیین محورها اندازه پی‎ها را با آجر چیده و بعد آجرچینی قالب شناژها را نیز به آن متصل می‎نمایند.
مشکل اساسی دراین نوع قالب بندی آن است که آجر، آب بتنی مجاور خود را مکیده و آن را خشک نموده و فعل وانفعالات شیمیایی را درآن متوقف می‎نماید و در نتیجه حداقل به ضخامت 5 سانتیمتر بتن مجاور خود را فاسد می‎کند. برای جلوگیری از این کار بهتر است که رویه آجر با یک ورقه نایلون پوشانیده شود تا آجر و بتن مستقیمآ درتماس نباشند. مزیت دیگر این ورقه نایلون آن است که بعد از سخت شدن بتن آجرها به راحتی از قالب جداشده و می‎تواند درمحل های دیگر مورد استفاده قرارگیرد.

ویبره کردن

معمولآ درتیرها و دالها بتن را با دستگاه ویبراتور، متراکم می نمایند. ویبراتور دستگاهی است که به شیلنگ بلندی ختم شده واین شیلنگ بوسیله موتور برقی ویا بنزینی مرتعش می‎شود که با قراردادن این شیلنگ در داخل بتن آن را مرتعش نموده و باعث هدایت آن به تمام گوشه های قالب می‎شوند با توجه به اینکه ویبره کردن بتن مخصوصآ در دالها و تیرهای اصلی لازم می‎باشد ولی باید توجه کردکه ویبره کردن بتن بیش از اندازه، باعث می‎شودکه دانه‎های ریزتر و دوغاب سیمان بالا آمده ودانه‎های درشت‎تر به ته قالب هدایت شود که این خود باعث مجزا شدن اجزاء بتن گردیده و موجب ضعف قطعه ریخته شده خواهد شد. 
بهتر است که درضمن ویبره کردن بتن بوسیله ضربه زدن به بدنه قالب و یا کوبیدن خود بتن آنرا بخوبی متراکم نموده و نقاط تجمع هوا و فضاهای خالی را به خوبی ‎پر نمود. درموقع ویبره کردن بتن شیلنگ ویبراتور باید حتی‎المقدور دروضع قائم نگاه داشته شود و درامتداد محورش جابه جا گردیده وخیلی آرام درحال کارکردن از بتن بیرون کشیده شود. اگر بتن را ویبره کنیم باید زمانی که شیلنگ ویبراتور داخل بتن قرارمی‎گیرد به دفعات بوده وهربار ازیک دقیقه تجاوز نکند وبعداز یک دقیقه باید آنرا دربتن جابجا نمود. 
ویبره باعث می شود حباب های هوا و فضاهای خالی به وجود آمده در هنگام بتن ریزی از بین بروند و بتن به صورت یکنواخت در تمامی قسمت های قالب پخش شود .بعد از انجام بتن ریزی باید اجازه داد تا در زمان کافی بتن به استحکام مورد نظر برسد این زمان بسته به شرایط آب و هوایی ممکن است بین ۲ تا ۴ هفته نیز طول بکشد بعد از آن می توان قالب ها را باز کرد و به سراغ اجرای مراحل بعدی ساختمان اسکلت بتنی رفت. 

بتن ریزی

بتن ریزی

قبل از بتن‎ریزی باید کلیه آرماتورها با نقشه کنترل شوند، ‌مخصوصآدقت شود که آرماتورها به هم دیگر با سیم آرماتوربندی بسته شده باشد و اگر جایی فراموش شده باشد مجددآ بسته شود. فاصله آرماتورها یکنواخت باشد زیرا اغلب اتفاق می‎افتد که در تیرهای اصلی که آرماتورها نزدیک همدیگر بسته می‎شوند فاصله بین آرماتورها یکنواخت نباشد،‌ بعضی ازآنها به هم چسبیده و بعضی با فاصله ازهم دیگر قرار می‎گیرند. این موضوع باعث می‎شود که بتن نتواند کلیه میلگردها را احاطه نموده و قطعه همگن و توپری به وجود بیاورد. باید محل بتن‎ریزی عاری از خاک و مواد زائد باشد، اگر بین اتمام کارآرماتوربندی و بتن ریزی چند روز فاصله باشد حتمآ می بایست  محل کار با دقت بیشتری بازدید شود.
کلیه قسمتهای قالب بندی باید با دقت بازدید شود واز استحکام تیرها و دستک‎ها و قالب‎ها باید مطمئمن بشویم زیرا تا چند روز کلیه وزن بتن و آرماتورهای آنرا همین قالب تحمل خواهد نمود واگر نقطه ضعفی درآن باشد که نتواند بتن را تحمل نماید و در موقع بتن‎ریزی شکسته و فرو ریزد ضرر مالی بزرگی به کار وارد خواهد شد. زیرا در روز بتن‎ریزی که رفت وآمد روی قالب زیاد بوده و هر کس به کاری مشغول می‎باشد، برای تعمیرکفراژ به سختی می توان اقدام نمود. درتمام روز بتن‎ریزی حتمآ باید یک نفر کارگر با تجربه مدام قالب‎ها را از زیرکنترل نموده و اثرات اضافه شدن وزن را روی آنها درنظر داشته باشد و درموقع بروز خطر فورآ افراد دیگر را مطلع نماید.

هزینه های ساختمان بتنی

در ساخت اسکلت بتنی هزینه هایی از قبیل هزینه آب برق و سوخت، هزینه بیمه های عمومی و کارکنان و بیمه بیکاری، هزینه های دستمزد نیروی انسانی، عوارض شهرداری، ضمانت نامه شرکت در مناقصه ها و هزینه دستگاه ها و تجهیزات و علاوه بر آن هزینه های بالا سری که شامل هزینه ناشی از وجوه نقدی پیمانکاری جهت حسن انجام کار، هزینه مالیات، هزینه صندوق کارآموزی، سود پیمانکار و... را باید مد نظر قرار دهید.

جمع بندی

با توجه به اصول مربوط به ساخت و ساز در پروژه های  ساختمانی، می توان گفت اولین و مهمترین اصل در ساختمان سازی در نظر گرفتن موقعیت مکانی منطقه از طریق نقشه برداری و تنظیم شرایط ساخت می باشد. سپس با در نظر گرفتن مراحل اجرا و نحوه ی ساخت فنداسیون های بتنی شروع به انجام عملیات ساخت و ساز نمود. 
در تمامی موارد با رعایت اصول مهندسی شده در ساخت سازه های بتنی، حفظ امنیت کاری، برآورد صحیح مصالح و هزینه های آن می توان اقدام به اجرا و ساخت فنداسیون¬های بتنی کرد.