رشد حدود ۵ درصدی نرخ دلار، بازار فولاد را با یک سؤال جدی مواجه کرده است: آیا افزایش نرخ ارز به موج تازهای از گرانی آهنآلات منجر میشود؟ تجربه بازار نشان میدهد تغییرات دلار معمولاً با فاصله زمانی مشخصی در زنجیره فولاد منعکس میشود. اما شدت این اثر به عواملی مانند قیمت شمش، هزینه تولید، موجودی انبارها و سطح تقاضا بستگی دارد. حالا این سؤال مطرح است که بازار فولاد تا چه اندازه ظرفیت افزایش قیمت دارد و رکود تقاضا چه میزان از فشار صعودی ناشی از رشد دلار را خنثی خواهد کرد.
اثر دلار ۲۶۰ تومانی بر معادله قیمتگذاری شمش
رسیدن نرخ دلار به محدوده ۲۶۰ هزار تومان، فقط بازار ارز را تحت تأثیر قرار نمیدهد و میتواند قیمت شمش فولادی را هم افزایش دهد. شمش یکی از مهمترین مواد اولیه برای تولید مقاطع فولادی است و تغییر قیمت آن معمولاً با فاصلهای کوتاهتر یا بلندتر به قیمت تیرآهن یا میلگرد منتقل میشود. به همین دلیل، واکنش قیمت شمش به رشد دلار اهمیت زیادی برای بازار فولاد دارد.
با افزایش نرخ ارز، هزینه تأمین مواد اولیه و هزینههای تولید نیز بیشتر میشود. از طرفی، تولیدکننده برای خرید یا جایگزینی موجودی خود در آینده باید هزینه بالاتری پرداخت کند. در نتیجه، فروش شمش با قیمتهای قبلی میتواند حاشیه سود تولیدکننده را کاهش دهد و او را به سمت افزایش قیمت فروش سوق دهد.
البته رشد دلار بهتنهایی نمیتواند قیمت شمش را به هر سطحی برساند. میزان عرضه در بورس کالا، حجم تقاضا و شرایط کلی بازار هم در تعیین قیمت نقش دارند. اگر تقاضا ضعیف باشد، ممکن است بخشی از فشار ناشی از افزایش نرخ ارز جذب شود و رشد قیمت شمش با سرعت کمتری اتفاق بیفتد.
فشار ناشی از رشد دلار بر بازار مقاطع فولادی
افزایش نرخ دلار پس از اثرگذاری بر شمش، بهتدریج فشار خود را به بازار مقاطع فولادی نیز منتقل میکند. البته این به معنی افزایش یکسان قیمت همه محصولات نیست. هر محصول با توجه به میزان موجودی، شرایط عرضه، هزینه تولید و سطح تقاضا میتواند واکنش متفاوتی به رشد نرخ ارز نشان دهد.
در چنین فضایی، قیمت روز میلگرد ممکن است حتی بدون افزایش محسوس تقاضای مصرفی، تحت تأثیر رشد هزینههای جایگزینی افزایش پیدا کند. فروشندهای که موجودی خود را با نرخهای قبلی خریداری کرده، با بالا رفتن دلار برای تأمین مجدد همان کالا باید هزینه بیشتری بپردازد؛ بنابراین ممکن است بهجای فروش با نرخ گذشته، قیمت پیشنهادی خود را افزایش دهد یا میزان تخفیف را کاهش دهد. در بازار تیرآهن، نبشی، ناودانی و سایر مقاطع نیز محدودیت موجودی و شرایط عرضه میتواند این فشار را تشدید کند.
با این حال، نباید افزایش ۵ درصدی دلار را معادل رشد ۵ درصدی قیمت مقاطع دانست. میزان اثرگذاری نرخ ارز به عوامل دیگری مانند قیمت شمش، هزینه حملونقل، انرژی، تولید و وضعیت تقاضا بستگی دارد. به همین دلیل ممکن است ابتدا این فشار در قالب کاهش تخفیف فروشندگان و افزایش قیمتهای پیشنهادی دیده شود و بعد، در صورت همراهی بازار، به قیمتهای معاملهشده منتقل شود.
رشد قیمت آهن آلات همزمان با تداوم رکود تقاضا بازار
رشد قیمت آهن آلات در شرایطی ادامه دارد که بازار هنوز با تقاضای ضعیفی روبهرو است. رکود ساختوساز، کاهش نقدینگی و احتیاط خریداران باعث شده بسیاری از مصرفکنندگان خرید خود را به تعویق بیندازند. به همین دلیل، بالا رفتن قیمتها لزوماً به معنی افزایش معاملات نیست. ممکن است نرخها در بازار بیشتر شوند، اما حجم خریدوفروش همچنان پایین بماند.
در این شرایط، باید بین قیمتهای اعلامشده و قیمت واقعی معاملات تفاوت قائل شد. گاهی فروشندگان نرخهای بالاتری اعلام میکنند، اما برای انجام معامله مجبور به ارائه تخفیف هستند. بنابراین، هر افزایش قیمتی را نمیتوان نشانه رونق بازار دانست؛ چراکه تقاضای واقعی همچنان نقش تعیینکنندهای در میزان معاملات دارد.
موجودی فروشندگان نیز میتواند در ادامه مسیر بازار تأثیرگذار باشد. فروشندهای که هنوز کالا را با قیمت پایینتری خریداری کرده، ممکن است برای مدت کوتاهی با نرخ مناسبتری فروش داشته باشد. اما با تمام شدن این موجودی و خرید محمولههای جدید با هزینه بالاتر، احتمال افزایش قیمت فروش بیشتر میشود.
به این ترتیب، بازار آهن آلات میتواند همزمان با افزایش قیمتها، با کاهش حجم معاملات نیز روبهرو باشد. در واقع، بخشی از رشد نرخها میتواند ناشی از بالا رفتن هزینه تأمین کالا باشد، نه افزایش قدرت خرید مصرفکنندگان. بنابراین برای بررسی وضعیت بازار، تنها دنبال کردن قیمتها کافی نیست و میزان تقاضا و حجم معاملات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
دو سناریوی پیشروی قیمت آهن آلات؛ تداوم رشد یا تثبیت بازار
برای قیمت آهن آلات در روزهای آینده میتوان دو مسیر اصلی را در نظر گرفت. مسیر نهایی بازار به عواملی مانند نرخ دلار، قیمت شمش و میزان تقاضا بستگی دارد.
- در حالت اول، اگر دلار در قیمتهای جدید باقی بماند و نرخ شمش نیز افزایش پیدا کند، احتمال ادامه رشد قیمت آهن آلات بیشتر میشود. در این شرایط، بالا رفتن هزینه خرید کالا باعث میشود فروشندگان تمایل کمتری به فروش با نرخهای قبلی داشته باشند. حتی اگر تقاضا همچنان ضعیف باشد، کاهش موجودی ارزان میتواند قیمتها را بهتدریج بالاتر ببرد.
- در حالت دوم، اگر دلار از قیمتهای فعلی عقبنشینی کند یا نتواند در محدوده جدید ثابت بماند، شرایط متفاوت خواهد بود. ادامه ضعف تقاضا نیز میتواند باعث شود فروشندگان برای جذب مشتری، تخفیف بیشتری ارائه کنند. در این صورت، رشد قیمت شمش و مقاطع فولادی ممکن است متوقف شود و بازار برای مدتی در یک محدوده مشخص نوسان کند.
برای اینکه مشخص شود بازار به کدام سمت حرکت میکند، باید چند نشانه را همزمان بررسی کرد؛ از جمله قیمت واقعی معاملات شمش، حجم خریدوفروش و میزان تخفیف فروشندگان. اگر دلار و شمش در سطوح جدید تثبیت شوند، فشار برای افزایش قیمت آهن آلات بیشتر خواهد شد. اما اگر دلار کاهش پیدا کند و تقاضا همچنان ضعیف بماند، احتمال تثبیت قیمتها و کاهش سرعت نوسانات بیشتر میشود.
