مهاربند چیست؟ | اهمیت استفاده از آن در سازه

مهاربند چیست؟ | اهمیت استفاده از آن در سازه

تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۴۰۲
تاریخ به‌روزرسانی: ۸ آذر ۱۴۰۲
زمان مطالعه: 6 دقیقه

مطالعات نشان داده‌اند که زمین ‌لرزه‌ها یکی از ناگهانی‌ترین و مخرب‌ترین رخدادهای طبیعی هستند. وقوع امواج لرزه‌ای می‌تواند ساختمان‌ها را نابود کند، جان انسان‌ها را به خطر اندازد و هزینه‌های زیادی را به همراه داشته باشد.

طبق گزارش مرکز ملی اطلاعات زلزله، هر سال میانگین ۲۰۰۰۰ زمین ‌لرزه روی می‌دهد که ۱۶ مورد از آن‌ها جزو بلاهای بزرگ به شمار می‌آیند.

در چند دهه گذشته، مهندسان به طراحی و استفاده از مصالح جدید برای ساختمان‌ها پرداخته‌اند تا در مقابل زلزله مقاوم‌تر باشند. یکی از سیستم‌های کلیدی که به این هدف کمک می‌کند، قاب‌های مهاربند یا بادبند هستند.

این سیستم‌ها از جنس موادی انعطاف‌ پذیر و مقاوم ساخته می‌شوند و در معماری و ساختمان ‌سازی به عنوان یک راه حل موثر برای کاهش خسارت‌های ناشی از زمین ‌لرزه به کار می‌روند.

متوجه شدن نقاط ضعف سازه‌ها در برابر زلزله و اعمال تغییراتی برای افزایش ایمنی و مقاومت این سازه‌ها از جمله اقدامات اصلی مهندسان است.

روش‌های مختلفی برای افزایش مقاومت سازه‌ها در برابر زلزله وجود دارد که در این مقاله از وبسایت عصرآهن، به مهمترین روش از آن‌ها که به بادبند یا مهاربند معروف هستند می‌پردازیم.

با بهره‌ گیری از این روش‌ها، می‌توان ساختمان‌ها را در برابر خطرات زمین ‌لرزه بهبود بخشید و آسیب‌های ناشی از آن را کاهش داد.

برای اطلاعات بیشتر در این زمینه، در ادامه این مقاله همراه ما باشید.

بادبند یا مهاربندی چیست؟

مهاربند یا بادبند ابزاری است که به‌ طور گسترده در صنایع مختلف و برای مقاصد متنوعی استفاده می‌شود. این ابزار از جنس مواد انعطاف ‌پذیر و مقاومی تشکیل شده است که قابلیت کشش و تنیدگی را دارا می‌باشد.

بسته به نوع مواد استفاده شده، مهاربندها می‌توانند مقاومت‌ها و ویژگی‌های مختلفی داشته باشند که آن‌ها را برای کاربردهای خاصی مناسب می‌سازد.

تصویر مهاربند ساختمان

نحوه عملکرد بادبند در سازه

بادبند یکی از عناصر مهم و کلیدی در سازه‌های مقاوم در برابر زلزله است. عملکرد اصلی بادبند در سازه به این شکل است:

  1. جذب انرژی زلزله: بادبندها به عنوان یک سیستم جاذب انرژی عمل می‌کنند. هنگام وقوع زلزله، این سیستم قادر است انرژی ایجاد شده توسط جابجایی‌های سازه را جذب و به ‌طور تدریجی تخلیه کند. این انرژی جذب شده توسط بادبند به شکل تغییر شکل و تغییر موقعیت هوا درون آن است که باعث کاهش نیروهای زلزله شده که به سازه وارد می‌شوند.
  2. کاهش تغییر شکل سازه: با جذب انرژی و کاهش نیروهای زلزله، بادبند به ‌طور موثری از تغییر شکل ناشی از زلزله در سازه جلوگیری می‌کند. این امر باعث کاهش تخریب و خسارت در سازه می‌شود و پایداری و ایمنی آن را در برابر زلزله بهبود می‌بخشد.
  3. حفظ ایمنی: بادبندها به عنوان یک عنصر ایمنی در سازه‌ها عمل می‌کنند. این سیستم‌ها کمک می‌کنند تا انرژی زلزله به طور کنترل شده‌تری در سازه جذب شود و باعث افزایش ایمنی و کاهش خطرات برای افراد درون ساختمان می‌شود.
  4. افزایش انعطاف ‌پذیری: با افزایش انعطاف‌ پذیری سازه، بادبندها از سختی سازه در مقابل زلزله کاسته و امکان حرکت و تغییر شکل محدود شده‌ای را برای سازه فراهم می‌کنند. این امر باعث کاهش تاثیرات منفی زلزله بر روی سازه می‌شود.

با استفاده از بادبندها، سازه‌ها قادرند در برابر زلزله‌های مختلف، از جمله زلزله‌های بزرگ، به صورت کنترل شده‌تری عمل کنند و خسارات ناشی از این پدیده طبیعی را به حداقل برسانند.

آشنایی با انواع بادبند

بادبندها یا قاب‌های مهاربند یکی از عوامل مهم در افزایش مقاومت سازه‌ها در برابر زلزله هستند. این انواع بادبندها بر اساس نوع مصالح و نحوه استفاده، متنوع هستند که می‌توان آهن‌ها را به دو دسته اصلی تقسیم کرد که عبارتند از:

  1. قاب مهاربندی شده هم‌ محور (CBF - Concentrically Braced Frame): این نوع قاب مهاربندی شده ب ه‌طور عمده در دهانه‌های کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این نوع قاب، محورهای خنثی در هر گره از یک نقطه مشترک با هم تلاقی می‌کنند. این سیستم‌ها از اتصالات ساده‌تری برخوردار هستند و سرعت بالایی در اجرا دارند و نیز سختی مناسبی را در برابر بارهای جانبی مانند بارهای استاتیکی و باد دارند. اما از نظر مقاومت در برابر بارهای تناوبی ناشی از زلزله، ممکن است ناکافی باشند و در مناطق زلزله‌ خیز مناسب نباشند.
  2. قاب مهاربندی شده برون‌ محور (Eccentrically Braced Frame): این نوع قاب‌های مهاربندی شده، دارای محورهایی هستند که در هر گره از یک نقطه مشترک با هم ملاقات نمی‌کنند. این قاب‌ها به ‌طور عمده برای مقاومت در برابر بارهای تناوبی زلزله مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌طور کلی، این سیستم‌ها دارای اتصالات پیچیده‌تری هستند و احتمالا زمان بیشتری برای اجرا نیاز دارند اما مقاومت بیشتری در برابر بارهای زلزله ارائه می‌دهند.

این دو نوع مهاربند هرکدام مزایا و معایب خود را دارند و انتخاب آن‌ها بستگی به نوع سازه، شرایط زلزله‌ای محل قرارگیری سازه و نیازهای مشخص سازه دارد.

هر نوع بادبندی ممکن است بر اساس نیازهای خاص سازه، شرایط زلزله محلی و متغیرهای دیگر انتخاب شود. این دو نوع مختلف با توجه به ویژگی‌های متفاوتی که دارند، برای ارتقای ایمنی و مقاومت سازه‌ها در برابر زلزله از اهمیت بالایی برخوردارند.

اهمیت استفاده از مهاربند

مزایای استفاده از مهاربند در سازه چیست؟

استفاده از مهاربند یا بادبند در سازه‌ها دارای مزایای زیادی است که برای بهبود ایمنی و مقاومت سازه در برابر زلزله بسیار حائز اهمیت هستند. برخی از این مزایا عبارتند از:

  1. افزایش ایمنی: مهاربندها با جذب و کنترل انرژی زلزله، بهبود ایمنی سازه را در برابر تاثیرات ناشی از زلزله ممکن می‌کنند. این عناصر باعث کاهش خطرات جانی و مالی در صورت وقوع زلزله می‌شوند.
  2. کاهش خسارت: با افزودن مهاربند به سازه، تغییر شکل و تخریب در صورت وقوع زلزله کاهش می‌یابد. این امر باعث کاهش هزینه‌های تعمیراتی و بازسازی پس از زلزله می‌شود.
  3. افزایش انعطاف ‌پذیری سازه: مهاربندها به سازه انعطاف بیشتری می‌دهند و امکان جذب انرژی زلزله و کاهش نیروهای مخرب را فراهم می‌کنند. این انعطاف ‌پذیری باعث کاهش تنش‌های ناشی از زلزله می‌شود.
  4. کاهش تخریب در نقاط حساس: مهاربندها با کاهش نیروهای زلزله، به نقاط حساس سازه مانند اتصالات، ستون‌ها و دیوارها کمک می‌کنند و تخریب در این نقاط را کاهش می‌دهند.
  5. افزایش عمر مفید سازه: با استفاده از مهاربندها، عمر مفید سازه‌ها به ‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد. این امر باعث افزایش استحکام و پایداری طولانی ‌مدت سازه می‌شود.
  6. کاهش تاثیرات اجتماعی و اقتصادی: با کاهش خسارات ناشی از زلزله، مهاربندها می‌توانند تاثیرات اجتماعی و اقتصادی وقوع زلزله را به حداقل برسانند و هزینه‌های اقتصادی را کاهش دهند.

بخوانید: بهترین راهکارها برای کاهش هزینه ساختمان سازی

با توجه به این مزایا، استفاده از مهاربندها به عنوان یک عنصر کلیدی در سازه‌ سازی برای افزایش ایمنی، پایداری و کاهش خطرات زلزله بسیار موثر و حیاتی است.

سخن آخر

با در نظر گرفتن مزایایی که مهاربندها به سازه‌ها ارائه می‌دهند، استفاده از این عناصر به عنوان یکی از راهکارهای اصلی در افزایش ایمنی و مقاومت سازه‌ها در برابر زلزله امری بسیار حیاتی و ضروری است.

این ابزارهای مهم به کاهش خطرات جانی و مالی ناشی از زلزله کمک می‌کنند و بهبود قابلیت اطمینان و پایداری سازه‌ها را ایجاد می‌کنند.

ایجاد سازه‌هایی با استفاده از تکنولوژی‌های مهندسی مدرن و افزودن عناصر مانند مهاربندها، یکی از راهکارهای اساسی در حفظ سلامت و امنیت سازه‌ها و جامعه است.

۰۱۸۸
برای مشاوره و خرید با ما
تماس بگیرید.arrow
۴۱۸۰ - ۰۴۱