انواع نشست ساختمان

انواع نشست ساختمان

تاریخ انتشار: ۸ آذر ۱۴۰۲
تاریخ به‌روزرسانی: ۴ آذر ۱۴۰۲
زمان مطالعه: 6 دقیقه

نشست ساختمان یکی از مسائل مهم در حوزه‌ ساخت و ساز است که ممکن است بر اثر عوامل گوناگونی رخ دهد. این نوع تغییرات در ساختمان‌ها ممکن است منجر به شکستگی‌ها، ترک‌ها و تغییرات ساختاری شود که در نهایت می‌تواند به مشکلاتی برای ساکنان یا کاربران آن‌ها منجر شود.

در این مقاله از وبسایت عصرآهن قصد داریم درمورد نشست ساختمان، انواع آن و نحوه اصلاح نشست ساختمان صحبت کنیم. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه در ادامه مقاله همراه ما باشید.

منظور از نشست ساختمان چیست؟

نشست ساختمان به وضعیتی اشاره دارد که در آن ساختمان‌ها یا سازه‌ها به دلیل عوامل مختلفی مانند فشارهای زیرسازی، تغییرات در خاک، فرسایش و یا طبیعتا با گذشت زمان تغییرات در سطح و موقعیت خود را نشان می‌دهند.

این تغییرات می‌تواند به شکل کم و یا ملموس باشد که تنش‌ها و فشارهای درونی ساختمان به دلیل شرایط خارجی و داخلی، از جمله بارهای سنگین، نیروی جاذبه، تغییرات حرارتی و غیره موجب می‌شود که ساختمان به طور کلی تحت تاثیر قرار گیرد.

نشست ساختمان ممکن است باعث ایجاد شکستگی‌ها، ترک‌ها، یا تغییرات در ساختار ساختمان شود که اگر این مسائل به طور جدی مدیریت نشوند، ممکن است منجر به مشکلات جدی‌تری مانند کاهش استحکام و پایداری ساختمان و در نتیجه، خطرات برای سلامت و ایمنی ساکنان یا کاربران آن‌ها ایجاد شود.

علت نشست ساختمان

علت نشست ساختمان نوساز می‌تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیافتد که شامل عوامل محیطی، خصوصیات سازه و شرایط ساختمانی می‌شود. برخی از علل نشست ساختمان عبارتند از:

  1. خصوصیات خاکی:‌ نوع و ویژگی‌های خاک زیر ساختمان می‌تواند یکی از عوامل اصلی نشست ساختمان باشد. اختلافات در چگالی، پایداری و نوع خاک می‌تواند به نشست ساختمان منجر شود.
  2. نوع سازه:‌ اگر ساختمان یا سازه‌ای به صورت نامناسب یا بدون رعایت استانداردهای ساخت و ساز احداث شود، ممکن است در آینده با نشست مواجه شود.
  3. عوامل زیست محیطی: مانند زلزله، سیل، نوسانات خاک و حتی تغییرات آب و هوایی می‌توانند به نشست ساختمان منجر شوند.
  4. مشکلات سازهای پایه: اگر پایه‌های ساختمان به صورت نادرست یا غیرمناسب ساخته شوند، این مشکل می‌تواند باعث نشست ساختمان شود.
  5. فرایند ساخت نادرست: اشتباهات در فرایند ساخت مانند استفاده از مصالح نامناسب، نقص در اجرای ساختمان و یا نقص در طراحی می‌تواند عواملی برای نشست ساختمان باشند.

همه این عوامل می‌توانند به طور جداگانه یا به صورت ترکیبی باعث نشست ساختمان شوند.

برای جلوگیری از این مسئله، بررسی دقیق خصوصیات خاک، استفاده از مصالح مرغوب، رعایت استانداردهای ساخت و ساز و نظارت دقیق در طول فرایند ساخت از اهمیت بسیاری برخوردارند.

انواع نشست ساختمان و روش های اصلاح آن

انواع نشست ساختمان

ممکن است نشست ساختمان را به چند دسته ‌بندی مختلف تقسیم کرد:

  • نشست آنی: نشستی که به طور اتفاقی و در زمان نزدیک به ساختمان ‌سازی یا بلافاصله پس از آن اتفاق می‌افتد می‌گویند. این نشست ممکن است خسارت‌های جدی و ناگهانی به سازه وارد کند.
  • نشست تحکیمی: یک فرایند طبیعی که در طول زمان رخ می‌دهد. معمولا این نوع نشست در دو مرحله رخ می‌دهد: اول، به دلیل خروج رطوبت از منافذ خاک و دوم، به دلیل واکنش شیمیایی خاک که به خزش خاک منجر می‌شود.
  • نشست یکنواخت: زمانی رخ می‌دهد که نشست سازه در زیر سطح فونداسیون یکنواخت باشد. این نشست معمولا توزیع تنش‌ها را تحت سازه تغییر نمی‌دهد و اغلب تاثیر چشمگیری بر تاسیسات ساختمان مثل لوله‌های آب، فاضلاب و گاز دارد.
  • نشست غیر یکنواخت: نشستی که فرورفتگی در یکی از طرف‌های ساختمان با سایر بخش‌ها متفاوت است. این نوع نشست باعث عدم تعادل کلاف‌ بندی سازه می‌شود و تنش‌های خاک زیر سازه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

انواع نشست‌ها نشان‌ دهنده‌ تغییراتی هستند که ممکن است در ساختمان‌ها با عوامل مختلفی از جمله خاک، ساختار سازه و شرایط محیطی رخ دهند و می‌توانند نیازمند بررسی دقیق و اقدامات مناسب برای پیشگیری یا رفع آن‌ها باشند.

حد مجاز نشست ساختمان

حد مجاز نشست ساختمان به عنوان یک استاندارد ممکن است بسته به قوانین ملی یا استانداردهای مهندسی مختلف در هر کشور متفاوت باشد. این مقادیر ممکن است بر اساس نوع ساختمان، منطقه جغرافیایی و شرایط محیطی مختلف تعیین شوند.

معمولا در بسیاری از موارد، استانداردها یا مقررات محدودیت‌هایی برای نشست ساختمان تعیین می‌کنند که ممکن است در حدود چند سانتیمتر یا میلی‌متر باشد.

این مقادیر بر اساس نوع ساختمان، کاربری آن (مثلا مسکونی، تجاری یا صنعتی) و نیازهای ایمنی و استحکام سازه‌ای که در نظر گرفته می‌شوند، متفاوت هستند.

بخوانید: قوانین و ملزومات مربوط به پایان کار ساختمان

در برخی موارد، مقادیر حد مجاز نشست ساختمان به صورت مطلق تعیین نمی‌شوند و بسته به شرایط خاص هر پروژه و تحلیل‌های مهندسی ارائه می‌شود.

برای مثال، در ساختمان‌های حساس مانند بیمارستان‌ها یا سازه‌هایی که نیاز به استحکام بالاتری دارند، حد مجاز نشست ممکن است کمتر باشد و نیاز به رصد و نظارت دقیق برای اطمینان از سلامت سازه و ایمنی کاربران دارد.

روش های بازسازی ساختمان نشست شده

اصلاح نشست ساختمان چگونه انجام می‌شود؟

اصلاح نشست ساختمان به علت و میزان نشست، نوع ساختمان و شرایط محیطی متفاوت است. اما در کل، برخی از روش‌های اصلاح نشست ساختمان به شرح زیر است:

  1. تقویت ساختمان: اگر نشست به دلیل عوامل مانند نوسانات خاک، فشار باد یا سایر عوامل محیطی رخ داده باشد، روش‌های تقویت ساختمانی مانند استفاده از سیستم‌های کنترل نشست، مصالح تقویتی مثل پایه‌های تقویتی و تقویت‌های سازه‌ای را ممکن می‌سازد.
  2. تزریق مواد تقویتی یا ترمیم کننده: استفاده از موادی مانند مواد چسبنده، رزین‌ها یا سیمان‌های ویژه برای ترمیم ترک‌ها و اصلاح نقاط ضعف ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  3. تغییرات در طراحی ساختاری: در بعضی موارد، اصلاح نشست ممکن است نیاز به تغییرات در ساختار ساختمان باشد. این ممکن است شامل تغییرات در نحوه برنامه ‌ریزی بارها، تقویت قابلیت تحمل بارها یا تقویت بخش‌های ضعیف ساختمان باشد.
  4. کنترل و مانیتورینگ مداوم: انجام مانیتورینگ و کنترل مداوم بر روی ساختمان و نظارت بر نشانه‌ها و علائم جدید نشست به ویژه پس از اجرای اصلاحات بسیار اهمیت دارد.
  5. مهندسی دقیق و طراحی مناسب: برخی از روش‌های اصلاح نیازمند بررسی‌های مهندسی دقیق و طراحی مناسب هستند تا بهترین روش‌ها برای اصلاح نشست ساختمان انتخاب شود.

در هر صورت، قبل از هرگونه اقدام، توصیه می‌شود که با مهندسان متخصص و مشاوران ساختمانی مشورت کنید تا بررسی دقیقی از وضعیت ساختمان انجام شده و راهکارهای مناسب و ایمن برای اصلاح نشست ساختمان پیشنهاد شود.

آیا نشست ساختمان خطرناک است؟

نشست ساختمان به طور کلی یک پدیده طبیعی است که در بسیاری از ساختمان‌ها رخ می‌دهد و معمولا به صورت طبیعی و در طول زمان رخ می‌دهد.

اما این نشست ممکن است در برخی موارد خطرناک باشد و به مسائلی که بر سلامت و استحکام ساختمان تاثیر می‌گذارد، اشاره کند:

  1. آسیب به ساختار ساختمان: نشست ساختمان می‌تواند باعث آسیب به بخش‌های سازه‌ای شود. این آسیب‌ها ممکن است ترکیدگی، تغییر شکل ساختمان و حتی فروریزی را به دنبال داشته باشد که می‌تواند خطرناک باشد.
  2. آسیب به ایمنی ساکنان:: اگر نشست به اندازه‌ای باشد که ایمنی ساکنان را به خطر بیندازد، این می‌تواند خطرناک باشد. این ممکن است باعث آسیب به افراد یا خسارت به وسایل داخلی ساختمان شود.
  3. عوارض مالی: نشست ساختمان می‌تواند هزینه‌های مالی بالایی برای تعمیرات و تقویت‌های لازم به همراه داشته باشد.

با این حال، باید توجه داشت که نشست به تنهایی همیشه نشانه‌ای از یک مشکل جدی نیست. در بسیاری از موارد، نشست‌های کوچکی که به طور طبیعی و در طول زمان رخ می‌دهند و با استانداردهای ساختمانی قابل قبول هستند.

اما نشست‌های بزرگ و یا نامناسب که منجر به آسیب‌های جدی می‌شوند، باید توسط مهندسان معماری و سازه‌ای بررسی و اقدامات لازم برای تقویت و اصلاح انجام شود تا خطرات جدی ایجاد نشود.

سخن آخر

همواره اهمیت بررسی دقیق و تشخیص درست علت نشست ساختمان، امری حیاتی است. نشست‌های طبیعی و کوچکی که با استانداردهای ساختمانی مطابقت دارند، عادی هستند.

اما نشست‌های بزرگ و نامناسب نشانگر مسائل جدی در ساختمان هستند که نیازمند بررسی دقیق و اقدامات فوری هستند. از طرف دیگر، ایجاد تغییرات ناگهانی و بی‌درنگ در ساختمان‌ها بدون مشاوره و راهنمایی مهندسی ممکن است به مشکلات بیشتری منجر شود.

بنابراین همواره بهتر است با متخصصان معماری و سازه‌ای مشورت کرده و اقدامات لازم را با رعایت استانداردهای مربوط به ساختمان انجام داد.

۴۱۳۹
برای مشاوره و خرید با ما
تماس بگیرید.
۴۱۸۰ - ۰۴۱